 Piąty artykuł z cyklu "Pożyczki od A do Z".
Zdolność kredytowa to nie wszystko. Możemy mieć ponadprzeciętne zarobki, a dla banku i tak nie będziemy dość wiarygodni jako kredytobiorcy. Banki z reguły wychodzą z założenia, że nie tak istotne jest to ile w danym momencie generujemy przychodów, ale jak długo. Szybciej kredyt przyznają emerytowi ze stałą comiesięczną emeryturą aniżeli wziętemu twórcy gier komputerowych, który niestety nie ma stałych udokumentowanych dochodów. Dlatego tak ważne są zabezpieczenia wierzytelności bankowych, jako ten element, który ma za zadanie przekonać bank o naszej wiarygodności. Niestety bank jest materialistą i nie pakuje się w związki bez przyszłości. Posiadając jednak zabezpieczenie w formie ruchomej (samochód) bądź nieruchomej (mieszkanie) może raz jeszcze bank
rozważyć naszą kandydaturę na kredytobiorcę.
Po niedawnym kryzysie finansowym banki straciły zaufanie do klientów, zaostrzyły się wymogi dotyczące oceny zdolności kredytowej oraz prawnych form zabezpieczenia jego spłaty. Dla banku zabezpieczanie kredytu ma na celu zapewnienie zwrotu udzielonego kredytu wraz z odsetkami, prowizją i innymi kosztami w przypadku, gdyby kredytobiorca nie uregulował tych płatności w wymaganym terminie.
Zgodnie z polskim prawem bankowym, bank ma prawo zabezpieczyć terminową spłacalność kredytu przez kredytobiorcę poprzez ustanowienie zabezpieczenia przewidzianego w prawie cywilnym, wekslowym oraz zwyczajami przyjętymi w obrocie krajowym lub zagranicznym. Podążając śladem ustaw oraz prawem zwyczajowym bank może ustanowić następujące zabezpieczenia:
- zabezpieczenie osobiste, charakteryzuje się odpowiedzialnością osobistą osoby, więc całym swoim majątkiem. Podobne zabezpieczenie występuje np. w spółce cywilnej, gdzie za zobowiązania spółki odpowiadają wspólnicy solidarnie całym swoim majątkiem firmowym i osobistym. W praktyce oznacza to, iż przystępując do zabezpieczenia kredytu w formie osobistej bank, gdy regularnie nie spłacamy kredytu może sięgnąć po nasz samochód, wieże stereo itp.
- zabezpieczenie rzeczowe, w przypadku formy zabezpieczenia rzeczowego zostaje ustanowiona ograniczona własność do rzeczy, która stanowi przedmiot zabezpieczenia. Przykładowo jeśli ustanowimy zabezpieczenie spłaty kredytu na samochodzie, nadal pozostajemy jego właścicielem oraz dysponentem, jednakże nie będziemy mogli go sprzedać.
Gama zabezpieczeń spłaty kredytu o charakterze osobistym jest dość szeroka. Mamy więc spore pole do popisu w kwestii zwiększenia naszej wiarygodności kredytowej przed bankiem:
- weksel własny In blanco - to swoista forma zabezpieczenia spłaty kredytu stosowana w większości placówek bankowych. Dokument wekslowy powinien zawierać czytelny i trwały podpis (w przypadku osób fizycznych) lub podpis z pieczątką (dla firm) złożony w zamiarze zaciągnięcia zobowiązania wekslowego. Na dokumencie nie znajduje się żadna suma wekslowa, termin płatności lub data wystawienia. Weksel jest wypełniany przez bank w razie niedotrzymania terminu spłaty kredytu, na podstawie deklaracji wekslowej. Deklaracja wekslowa określa dokładnie treść porozumienia między bankiem a kredytobiorcą w zakresie wypełnienia weksla, w szczególności zawiera informacje kiedy bank ma prawo użyć przeciwko nam nasz własny weksel In blanco.
- poręczenie wekslowe najprościej rzec ujmując jest to poręczenie spłaty całości bądź części długu kredytowego kredytobiorcy. Jeśli ufamy komuś na tyle, iż nie będziemy musieli płacić za niego kredytu możemy przystąpić jako poręczyciel w procesie starania się przez niego o kredyt, zwiększając tym jego zdolność kredytową. Pamiętajmy jednak, że jeżeli złożymy podpis na wekslu, a kolega szanowny nie zapłaci raty kredytu jego dług będziemy spłacać my.
- poręczenie według prawa cywilnego jest to umowa na sporządzona na bazie prawa cywilnego. Poręczyciel poprzez umowę zobowiązuje się do spłaty kredytu udzielonego przez bank w przypadku, gdyby kredytobiorca go nie spłacił w oznaczonym w umowie kredytowej terminie. Zabezpieczenie podobne do poręczenia wekslowego, z tym, iż zastosowanie w razie sporów ma kodeks cywilny, nie zaś rozwiązania normatywne regulujące weksle.
- Gwarancja bankowa - z definicji jest to zobowiązanie zaciągnięte przez bank na nasze zlecenie do zapłaty pewnej sumy pieniężnej bezpośrednio lub za pośrednictwem innego banku, na żądanie osoby uprawnionej (beneficjenta gwarancji) po spełnieniu przez nią określonych przesłanek. Ta forma zabezpieczenia jest zobowiązaniem abstrakcyjnym i
niezależnym od innej umowy kredytowej. Stosowana w celu zabezpieczenia beneficjenta gwarancja przed ryzykiem niewypłacalności.
- Przelew wierzytelności, inaczej mówiąc cesja wierzytelności. Jest to umowa między bankiem a cedentem, w wyniku której cedent przenosi na bank swoje uprawnienia do otrzymania konkretniej należności. Cesja może dotyczyć konkretnego długu lub wszystkich długów jednej osoby.
- przystąpienie do długu kredytowego polega na przystąpieniu po stronie kredytobiorcy kolejnej osoby jako współwinowajcy zaciągniętego kredytu. Życzliwa osoba przystępuje na zasadach solidarnej odpowiedzialności za zaciągnięty kredyt, za zgodą kredytobiorcy w porozumieniu z bankiem. W momencie nie spłacenia kredytu wzywani będziemy my, czyli osoby biorące kredyt oraz osoba, która przystąpiła do kredytu.
- Pełnomocnictwo, polega na wydaniu zgody osobie trzeciej, w tym przypadku bankowi do dysponowania środkami pieniężnymi zgromadzonymi na naszym rachunku bankowym. Oczywiście bank nie ma prawa w pełni rozporządzać naszymi pieniędzmi, a jedynie prawo do pobierania środków na bieżące regulowanie zobowiązania kredytowego.
- Ubezpieczenie kredytu to stosunkowo modna forma zabezpieczenia kredytu stosowana przez banki. Tematowi ubezpieczenia kredytu poświęcimy oddzielny artykuł, który ukaże się wkrótce na naszej stronie.
Wyczerpaliśmy temat zabezpieczeń spłaty kredytu o charakterze osobistym, przejdźmy zatem do zabezpieczeń rzeczowych:
- Kaucja - forma tego zabezpieczenia jest troszkę zbliżona do kaucji za butelkę oranżady w sklepiku kupowanej na wynos. Kupujemy butelkę oranżady płacąc za oranżadę oraz za butelkę, mamy prawo oddalić się z butelką celem konsumpcji oranżady w dowolnym miejscu. Po zwróceniu butelki, bez oranżady pani w sklepiku odda nam założone wcześniej pieniądze za butelkę. Podobnie jest z kaucją w umowie kredytowej. Kredytobiorca lub osoba trzecia przelewa określoną kwotę pieniężną na rachunek kaucyjny banku, po spłacie zobowiązania kredytowego, bank zwraca nam uprzednio wpłaconą kaucję. Banki dopuszczają również możliwość oddania w kaucję papierów wartościowych, złota itp., które odzyskujemy po spłacie kredytu.
- Blokada środków na rachunku bankowym, zbliżona nieco do pełnomocnictwa. Blokujemy rachunek pieniężny w banku w formie lokaty itp. i upoważniamy bank do pobrania zablokowanych środków jako zaspokojenie wierzytelności kredytowej.
- Przewłaszczenie na zabezpieczenie - ten rymujący się epitet to nic innego jak powszechnie znana forma zabezpieczenia głównie kredytów konsumpcyjnych. Polega ona na tym, że dłużnik przenosi na bank własność swej rzeczy (prawo własności), nadal nim dysponuje lub rozporządza, jednakże w granicach zawartych w umowie przewłaszczenia. Po spłacie kredytu prawo własności wraca do nas, czyli kredytobiorców. Przedmiotem przewłaszczenia mogą być rzeczy ruchome oznaczone co do gatunku lub tożsamości.
- Hipoteka, zostawiając na końcu formę najpopularniejszej i najbardziej wiarygodnej formy zabezpieczenia kredytu przejdźmy do jej krótkiej charakterystyki. Hipoteka to wpis wierzytelności do księgi wieczystej danej nieruchomości. Wpis ten daje bankowi prawo dochodzenia roszczeń z danej nieruchomości przed innymi wierzycielami osobistymi właściciela nieruchomości. Hipoteka ustanowiona jest na nieruchomości ówczesny właściciel sprzedając nieruchomość sprzedaje ją razem z hipoteką. Bank ma prawo dochodzić zaspokojenia swoich roszczeń na owej nieruchomości nawet jeśli zmienił się jego prawny właściciel.
Reasumując udając się do banku po kredyt można zwiększyć swoją zdolność kredytową poprzez przedstawienie bankowi dodatkowych możliwości zabezpieczenia spłaty kredytu. Pamiętajmy jednak aby czytać dwa razy każda umowę oraz trzy razy rozważyć chęć poręczenia komuś spłatę długu kredytowego, czy to w formie rzeczowej czy osobistej. Jeśli jednak to nam ktoś proponuje poręczenie naszego długu można zastanowić się tylko raz. |
